افزایش امنیت در کلیک سنس و حفاظت از دادههای حساس
اهمیت امنیت در کلیکسنس و دادههای حساس سازمانی
در دنیای امروز که تصمیمگیریها به شدت وابسته به دادهها شده، ابزارهای تحلیل داده مانند کلیکسنس (Qlik Sense) نقشی حیاتی ایفا میکنند. اما در کنار مزایای تحلیلی فوقالعاده، چالشهایی نیز مطرح است که مهمترین آنها امنیت کلیکسنس است. در واقع، حفاظت از اطلاعات حساس سازمانی در محیطی که به راحتی در دسترس کاربران مختلف قرار میگیرد، نیازمند سازوکارهای دقیق امنیتی است. حملات سایبری، نشت اطلاعات و سوء استفاده از دسترسیهای غیرمجاز، همواره تهدیدهایی جدی برای دادههای حیاتی هستند. در این مقاله، به بررسی اصول افزایش امنیت در کلیکسنس و اقدامات مؤثری برای حفاظت از دادههای حساس سازمانی خواهیم پرداخت.
تنظیم سطوح دسترسی مبتنی بر نقش (Role-Based Access Control)
یکی از مؤثرترین راهکارها برای ارتقاء امنیت کلیکسنس، تعریف سطوح دسترسی با استفاده از مفاهیم RBAC (Role-Based Access Control) است.
تعریف دقیق نقشها و کاربران
– هر کاربر بر اساس نقش خود در سازمان، تنها باید به داشبوردها یا دادههایی دسترسی داشته باشد که برای انجام کارش ضروری است.
– تعریف نقشهای متنوع مانند تحلیلگر، مدیر، کاربر مشاهدهگر و توسعهدهنده، پایهگذار یک ساختار امنیتی منعطف است.
پیادهسازی Section Access در اپلیکیشنها
– قابلیت Section Access در کلیکسنس این امکان را فراهم میکند تا منطق دسترسی به داده در سطح رکورد (Row-Level Security) اعمال شود.
– با استفاده از فایلهایی مانند Excel یا Inline در کدهای اسکریپت، میتوان دسترسی کاربران به دادههای خاص مانند ناحیه جغرافیایی، واحد سازمانی یا سطح مدیریتی را محدود ساخت.
بهکارگیری دقیق RBAC نه تنها مانع از دسترسیهای غیرمجاز میشود، بلکه به مدیریت بهتر دادهها در سازمان نیز کمک میکند.
استفاده از رمزنگاری و انتقال امن دادهها
دادههای در حال انتقال و دادههایی که درون سیستم ذخیرهسازی شدهاند بهشدت در معرض خطر هستند، مگر آنکه از روشهای رمزنگاری مؤثر بهره گرفته شود.
رمزنگاری انتقال دادهها با HTTPS
– استفاده از HTTPS به جای HTTP برای دسترسی کاربران به کلیکسنس الزامی است.
– با استفاده از گواهینامههای SSL معتبر، میتوان ترافیک بین کاربر و سرور را ایمن ساخت و از حملات “man-in-the-middle” جلوگیری کرد.
رمزنگاری اطلاعات ذخیرهشده
– Qlik Sense Enterprise از رمزنگاری اطلاعات در دیتابیس PostgreSQL پشتیبانی میکند.
– دادههای حساس مانند اطلاعات ورود، لاگینها، و دسترسیها باید در حالت ذخیرهشده نیز رمزنگاری شوند.
رمزنگاری ترکیبی از امنیت فنی و حفظ حریم خصوصی را تضمین میکند و بخشی جدانشدنی از سیاست امنیت کلیکسنس است.
پیادهسازی احراز هویت چندلایه (Multi-Factor Authentication)
احراز هویت چندمرحلهای یا MFA یکی از نوینترین روشهای جلوگیری از دسترسیهای غیرمجاز به محیط کلیکسنس است.
مزایای استفاده از MFA
– حتی اگر رمزعبور کاربری به سرقت برود، وجود یک لایه دوم امنیتی مانند پیامک، اپلیکیشن OTP یا توکن سختافزاری مانع ورود غیرمجاز خواهد شد.
– با افزایش تهدیدات سایبری، MFA به معیاری استاندارد جهت دسترسی به سیستمهای تحلیلی تبدیل شده است.
چند روش پیشنهادی برای MFA در کلیکسنس
– استفاده از Microsoft Azure AD با گزینههای MFA
– پیادهسازی SAML authentication با OTP
– یکپارچهسازی با ابزارهایی مانند Duo Security یا Auth0
ترکیب رمز عبور قوی و احراز هویت چندمرحلهای باعث افزایش مقاومت سیستم در برابر حملات Brute Force و مهندسی اجتماعی میشود.
نظارت و تحلیل رفتار کاربران در کلیکسنس
همراه با افزایش امنیت کلیکسنس، باید ابزارهایی برای نظارت مداوم نیز در اختیار داشت تا فعالیتهای مشکوک به سرعت شناسایی شوند.
فعالسازی Audit Log و Session Monitor
– کلیکسنس قابلیت ذخیرهسازی لاگهای ورود، خروج، تغییرات اپلیکیشن و دسترسی کاربران را دارد.
– استفاده از اپلیکیشنهایی مانند Qlik Session Monitor و License Monitor امکان تحلیل دقیق رفتار کاربران را فراهم میکند.
شناسایی الگوهای مشکوک
– بررسی اقداماتی مانند دانلود تعداد زیادی فایل، خروجیهای غیرعادی و استفاده خارج از ساعات اداری میتواند سرنخی از فعالیتهای ناخواسته باشد.
– بر اساس این تحلیلها، میتوان قواعدی تعریف کرد تا در صورت بروز رفتار مشکوک هشدارهایی به مدیر سیستم ارسال شود.
داشتن دید کاملاً شفاف بر رفتار کاربران، نقطه کلیدی در حفظ امنیت کلیکسنس است.
بروزرسانی منظم و کاربرد پچهای امنیتی
یکی از اشتباهات رایج بسیاری از سازمانها، نصب نسخه ابتدایی کلیکسنس بدون توجه به بروزرسانیهای بعدی است.
اهمیت بروزرسانی نسخه Qlik Sense
– کلیک، مانند سایر نرمافزارهای بزرگ، بهطور منظم پچهای امنیتی برای رفع آسیبپذیریها منتشر میکند.
– استفاده از نسخههای قدیمی ممکن است حفرههای امنیتی خطرناکی داشته باشد که توسط مهاجمین مورد سوء استفاده قرار بگیرد.
بهترین شیوهها در نگهداری نسخهها
– راهاندازی محیط تست برای بررسی پچهای جدید پیش از اعمال در محیط تولید
– زمانبندی بروزرسانیها در ساعاتی که کمترین تأثیر را بر کسبوکار داشته باشند
– مستندسازی تغییرات و آموزش کاربران درباره نسخه جدید
مراقبت مداوم از نرمافزار از مهمترین شاخصهای امنیت کلیکسنس و حفظ سلامت بلندمدت پلتفرم است.
مدیریت دسترسی در سطح شبکه و سرور
امنیت نرمافزار بدون توجه به زیرساخت شبکه ناقص است. لذا باید سختگیری در سطح سرورهای میزبان کلیکسنس نیز رعایت شود.
قرارگیری Qlik Sense در DMZ امن
– بهتر است کلیکسنس بین دو لایه Firewall (در ناحیه DMZ) قرار گیرد تا از تماس مستقیم سرور با اینترنت جلوگیری شود.
– ارتباط دسترسیها به دیتابیسها فقط از طریق پورتهای مشخص و از آدرسهای محدود برقرار شود.
فعالسازی محدودیت IP و Geo-Fencing
– تعیین IPهای مجاز برای ورود به محیط کلیکسنس، راهکاری مناسب برای ایجاد محدودیتهای جغرافیایی یا فردی است.
– با استفاده از ابزارهای فایروال، حتی میتوان دسترسی کاربران خارجی یا شبکههای عمومی را مسدود نمود.
با رعایت این موارد، حتی در صورت نقص نرمافزار، مهاجمین مسیر مستقیمی به دادهها نخواهند داشت.
تهیه نسخه پشتیبان و برنامه بازیابی در زمان بحران
حتی در شدیدترین اقدامات امنیتی ممکن است رخنهای ایجاد شود، بنابراین ضروری است از دادهها نسخه پشتیبان گرفته شود و برنامهای برای بازیابی اطلاعات آماده باشد.
تهیه Backup منظم از فایلها و دادهها
– بکآپگیری باید شامل Repository کلیکسنس، اپلیکیشنها، فایلهای اسکریپت، دیتابیس و Qlik Certificates باشد.
– بهترین حالت، ذخیره نسخههای پشتیبان در چند موقعیت مختلف (On-Premise و Cloud) است.
ارزیابی دورهای بازیابی اطلاعات
– هر 3 تا 6 ماه یکبار باید سناریوی “Disaster Recovery” تمرین شود.
– اطمینان از عملکرد صحیح Backup شامل تست نصب مجدد سرور، بازیابی اپلیکیشنها و احراز هویتها الزامی است.
داشتن پلن پشتیبان، بهخصوص در برابر حملات باجافزاری (Ransomware)، گامی هوشمندانه در حفظ امنیت کلیکسنس خواهد بود.
جمعبندی و اقدام بعدی
افزایش امنیت کلیکسنس یک فرآیند مستمر و جامع است که بیش از نصب ساده نرمافزار برنامهریزی میطلبد. از تعریف دقیق نقشها و استفاده از احراز هویت چندلایه گرفته تا رمزنگاری ترافیک، مانیتورینگ رفتار کاربران، و برنامهریزی پشتیبانگیری، همه این عناصر باید در یک ساختار منسجم و هماهنگ قرار گیرند.
برای حفظ امنیت دادههای حیاتی و حساس، ضروری است تیم فناوری اطلاعات با دانش عمیق نسبت به قابلیتهای Qlik Sense و تهدیدات روز دنیا، سیاستی فعالانه اتخاذ کند.
در صورتیکه سازمانتان نیاز به مشاوره، پیادهسازی یا ارزیابی امنیت در کلیکسنس دارد، تیم متخصصان در RAHAF-ZAMAN همواره در کنار شماست. همین حالا از طریق https://rahiaft.com با ما تماس بگیرید و یک قدم به سمت امنیت دادههایتان بردارید.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.